Γιατί τα βουνά δεν ψηλώνουν άλλο;

Τι είναι αυτό που εμποδίζει την ανάπτυξή τους;

Όλοι γνωρίζουμε ότι το Έβερεστ είναι το ψηλότερο βουνό του κόσμου εδώ και αιώνες, με το ύψος του να παραμένει αμετακίνητο στα 8.840 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Υπάρχουν δύο σημαντικοί παράγοντες που περιορίζουν την ανάπτυξη των βουνών, δήλωσε η Ναντίν ΜακΚουάρι (Nadine McQuarrie), καθηγήτρια στο Τμήμα Γεωλογίας και Περιβαλλοντικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Ο πρώτος περιοριστικός παράγοντας είναι η βαρύτητα. Πολλά βουνά σχηματίζονται εξαιτίας κινήσεων στο επιφανειακό στρώμα της Γης, γνωστό ως τεκτονική πλάκα.

Αυτή η θεωρία περιγράφει τη γήινη φλούδα ως κινητή και δυναμική, χωρισμένη σε μεγάλα κομμάτια. Όταν συγκρούονται δύο πλάκες, η κρούση ωθεί το υλικό από τις άκρες που το αγγίζουν να κινηθεί προς τα πάνω.

Έτσι διαμορφώθηκε η οροσειρά των Ιμαλαΐων στην Ασία, η οποία περιλαμβάνει το Έβερεστ.

Οι πλάκες συνεχίζουν να σπρώχνουν μαζί, και έτσι τα βουνά συνεχίζουν να αναπτύσσονται, μέχρι να γίνει «πολύ δύσκολο αυτό το έργο ενάντια στη βαρύτητα», δήλωσε ο McQuarrie. Σε κάποιο σημείο το βουνό γίνεται πάρα πολύ βαρύ και η δική του μάζα σταματά την ανοδική ανάπτυξη, η οποία προκαλείται από τη σύγκρουση των δύο πλακών.

Αλλά τα βουνά μπορούν επίσης να σχηματιστούν με άλλους τρόπους. Τα ηφαιστειακά βουνά, όπως για παράδειγμα τα νησιά της Χαβάης, σχηματίζονται από λιωμένο βράχο, ο οποίος ξεσπάει από την κρούστα του πλανήτη και αρχίζει να συσσωρεύεται.

Αλλά ανεξάρτητα από το πώς σχηματίζονται τα βουνά, τελικά γίνονται πολύ βαριά και υποκύπτουν στη βαρύτητα, είπε η McQuarrie.

Με άλλα λόγια, αν η Γη είχε λιγότερη βαρύτητα, τα βουνά της θα αυξηθούν. Αυτό συνέβη στον Άρη, όπου τα βουνά είναι πολύ ψηλότερα από ό,τι στον πλανήτη μας, πρόσθεσε.

Το «Olympus Mons» του Άρη, το ψηλότερο γνωστό ηφαίστειο στο ηλιακό σύστημα, εκτείνεται σε ύψος 25.000 μέτρων. Είναι, σχεδόν τρεις φορές ψηλότερο από το Έβερεστ.

Πιθανότατα επειδή ο Άρης έχει χαμηλή βαρύτητα και υψηλά ποσοστά εκρήξεων, οι ροές λάβας που δημιουργούν ορεινή ανάπτυξη συνεχίστηκαν στον Άρη πολύ περισσότερο από ό,τι έχει συμβεί ποτέ στη Γη, σύμφωνα με τη NASA.

Επιπλέον, η κρούστα του Άρη δεν χωρίζεται σε πλάκες όπως αυτή του πλανήτη μας.

Στη Γη, καθώς οι πλάκες κινούνται γύρω και πάνω από τα ζεστά σημεία – οι περιοχές του μανδύα που εκτοξεύουν τα ζεστά πετρώματα – σχηματίζουν νέα ηφαίστεια και τα υπάρχοντα εξαφανίζονται.

Η δραστηριότητα στο μανδύα της Γης διανέμει τη λάβα σε μια ευρύτερη περιοχή, σχηματίζοντας πολλαπλά ηφαίστεια. Στον Άρη, η κρούστα δεν κινείται, οπότε η λάβα συσσωρεύεται σε ένα και μόνο ογκώδες ηφαίστειο.

Ο δεύτερος περιοριστικός παράγοντας για την ανάπτυξη των ορεινών περιοχών στη Γη είναι τα ποτάμια. Αρχικά, τα ποτάμια κάνουν τα βουνά να φαίνονται ψηλότερα – κόβουν τα άκρα των βουνών και διαβρώνουν υλικό, δημιουργώντας βαθιές ρωγμές κοντά στη βάση του βουνού.

«Όλες αυτές οι πραγματικά υψηλές, όμορφες, δραματικές κορυφές είναι στην πραγματικότητα λίγο χαμηλότερες από το ίδιο το οροπέδιο», δήλωσε η McQuarrie.

Αλλά καθώς τα ποτάμια διαβρώνουν το έδαφος, τα κανάλια τους μπορεί να γίνουν πολύ απότομα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις, οι οποίες μεταφέρουν υλικά μακριά από το βουνό και περιορίζουν την ανάπτυξή της, πρόσθεσε.

Μια ομάδα ερευνητών εκτίμησε πρόσφατα ότι τα ποτάμια φτάνουν σε «κατώτατο όριο», μετά το οποίο η επίδραση τους στην ανάπτυξη του βουνού μέσω της διάβρωσης, περιορίζεται.

Τα υποβρύχια βουνά ομοίως περιορίζονται από τη βαρύτητα και τις κατολισθήσεις, αλλά μπορούν να γίνουν πολύ ψηλότερα από τα βουνά στη γη, επειδή το νερό υψηλότερης πυκνότητας τα υποστηρίζει από τη βαρύτητα περισσότερο από τον αέρα, είπε η McQuarrie.

«Το νερό παρέχει πλευρική στήριξη στις πλευρές αυτών των οροσειρών που τους επιτρέπει να είναι υψηλότερες».

Το Έβερεστ αναφέρεται συχνά ως η υψηλότερη κορυφή της Γης, αλλά υπάρχουν και άλλοι υποψήφιοι για τον τίτλο «ψηλότερο βουνό στον κόσμο».

Το Μάουνα Κέα (Mauna Kea), ένα ανενεργό ηφαίστειο στη Χαβάη, είναι το ψηλότερο βουνό του κόσμου αν μετρηθεί από τη βάση του – η οποία βρίσκεται βαθιά στον Ειρηνικό Ωκεανό – μέχρι την κορυφή του.

Το ύψος του φτάνει στα 10.210 μέτρα, λίγο πιο πάνω από το Έβερεστ. Αλλά η βάση του είναι κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και η κορυφή της είναι στα 4.900 μέτρα πάνω από την επιφάνεια.

Κατά τη μέτρηση από τη στάθμη της θάλασσας, το Έβερεστ είναι πάνω από δύο φορές ψηλότερο από τη Mauna Kea και σίγουρα είναι το πιο ψηλό στο κόσμο.

Πηγή: Snoopit24

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.